Malcolm verdedigt de nieuwe clip van Rammstein

Rammstein heeft een nieuwe plaat uitgebracht en dat was ondertussen ook al een tijdje geleden. De bandleden voelden dan ook goed aan dat het tijd was de eigen relevantie nog eens te bewijzen. Een band die zich met indrukwekkende visuals en inhoudelijke confrontaties op de voorgrond dringt, mag immers niet overkomen als een bende has-beens die nog snel wat geld willen verdienen alvorens definitief naar het nostalgiecircuit te worden verbannen. Wel, dat doel is alvast bereikt.

De nieuwe single, ‘Deutschland’, is een mep in het gezicht van iedereen die vindt dat muziek ten dienste moet staan van zeemzoete verhaaltjes over romantische perikelen, oftewel van alle fans van Stan Van Samang en soortgelijke verspillingen van zuurstof. De bijbehorende videoclip is blijkbaar een schop in de testikels van iedereen die vindt dat artiesten zich als entertainers van de massa in elk debat op de vlakte moeten houden.

De clip heeft al veel protest uitgelokt, maar dat lijkt me net de bedoeling. Het is de afrekening met het nieuwe nationalisme door een bende die als jongeren in de DDR zeer goed hebben ervaren wat een autoritaire staat kan aanrichten. Het is de afrekening met een manipulatieve mythe die in de loop der eeuwen al vele miljoenen de dood heeft ingejaagd. Het is een statement dat hopelijk veel van hun fans, die niet allemaal als genuanceerde intellectuelen bekendstaan, tot wat eigen denkwerk zal aanzetten. Maar bovenal is het een verfijnd kunstwerk dat een hoger niveau haalt dan de gemiddelde Amerikaanse bioscoopfilm. Het valt nu enkel af te wachten in welke mate de clip de toenemende censuurmode zal overleven. In de nieuwste versie van het politiek correct denken, is het in landen als de VS namelijk niet meer toegelaten ook maar iets te zeggen of te tonen dat ook maar iemand zou kunnen storen.

Elk beeld in de clip is een ondermijning van de basisidee van het Duits nationalisme, maar dan niet op de sloganeske wijze van de meeste Antifa-betogers of op de voor de meeste mensen te saaie wijze van de historicus met een academische titel. Het is een aaneenschakeling van beelden waar de kijker zelf conclusies uit kan trekken. De enige voorwaarde is dat hij zelf denkt, maar dat is volgens mij ook het enige wat Rammstein wil bereiken.

Het uitgangspunt van het losse verhaaltje doorheen de clip is dat de Duitsers zich laten leiden door hun eigen agressieve neigingen. Het maakt niet uit wie de echte of vermeende tegenstander is, van een echte invasie door Romeinse legioensoldaten tot de vermeende dreiging van een joodse minderheid, allemaal zullen ze worden geconfronteerd met de blinde neiging tot geweld die een onlosmakelijk deel van de volksaard vormt. De enige Duitsers die we in de clip zien, zijn gefocust op conflict, waar dan ook, wanneer dan ook, tegen wie dan ook. Een leger op zoek naar een volk, een vuist op zoek naar een gezicht.

Doorheen de clip wordt echter pijnlijk duidelijk dat de Duitsers zelf het slachtoffer worden van de conflicten waar ze zich met overtuiging in storten. De bokser krijgt klappen, de gangster wordt door zijn cipiers geschopt, de ridders worden met pijlen doorboord en de bewakers van een concentratiekamp worden gefusilleerd. Meer nog dan hun tegenstanders, zijn het steeds de Duitsers die uiteindelijk bloedend op de grond eindigen, aangevuurd door hun eigen agressie tot het hen fataal wordt.

De Duitsers laten zich echter meeslepen door een godin die helemaal niet beantwoordt aan het beeld dat de mensen van haar hebben. In deze clip is Germania geen bloedzuivere ariër, maar een gitzwarte krijgster waarvan letterlijk geen enkele vierkante centimeter op een viking of een Teutoonse ridder lijkt. De nationalisten beseffen niet eens wie ze eigenlijk volgen en de bloeddorstige Germania lacht breed terwijl ze weer wat blanke hoofden afhakt. Wie haar vereert, dient helemaal geen volk, maar het inherent sadisme van een idee die menselijk lijden nodig heeft om te kunnen overleven.

Het belangrijkste punt is echter dat de leden van Rammstein in de clip zelf zowel daders als slachtoffers vertolken. Ze doen dit niet enkel omdat het nu eenmaal hun song en dus hun clip is, maar vooral ook om aan te tonen dat elke Duitser ontvankelijk is voor manipulaties in naam van hun destructieve afgod. Zij zijn niet de koele waarnemers die even komen vertellen hoe fout sommige mensen zijn, maar de emotioneel betrokken en innerlijk verscheurde participanten in een geschiedenis die zich maar blijft herhalen.

Wie daarentegen vindt dat bands nooit controversieel mogen zijn, laat ik achter met een tekstfragmentje van Sting dat ooit de eerste plaats haalde in zowel de Britse als de Amerikaanse hitparade:

Every breath you take
Every move you make
Every bond you break
Every step you take
I'll be watching you

Every single day
Every word you say
Every game you play
Every night you stay
I'll be watching you

Tegenwoordig noemen ze dat stalking en obsessieve jaloezie, maar blijkbaar zijn deze woorden van Rammstein veel erger:

Deutschland, mein Herz in Flammen
Will dich lieben und verdammen
Deutschland, dein Atem kalt
So jung, und doch so alt
Deutschland, deine Liebe
Ist Fluch und Segen
Deutschland, meine Liebe
Kann ich dir nicht geben

Laten we allemaal doen wat Rammstein ons opdraagt en eens hard nadenken.

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.